Alles wat je wilt weten over alle belangrijke geldzaken als Zwolse student in samenwerking met de Stentor
De angst om te falen
De angst om te falen

De angst om te falen

De angst om te falen, een vermoeiende hoeveelheid perfectionisme en een ongeschikt schoolsysteem. Het leven stelt Menthe Dorenbos (20) keer op keer op de proef. Maar de term opgeven staat niet in haar woordenboek.

Zenuwachtig ijsbeert Menthe door de woonkamer. Haar mobiel staat roodgloeiend, in de groepsapp van de klas maakt iedereen elkaar gek. “Ben jij al gebeld?” Menthe opent een berichtje van haar beste vriendin. “We moeten gewoon wachten tot 11 uur, daarna ben je sowieso geslaagd. Alleen de mensen die gezakt zijn worden voor die tijd gebeld.” Menthe kijkt op de klok, het is half 10 ´s ochtends. Ze krijgt een brok in haar keel wanneer ze de telefoon over hoort gaan.

Faalangst

Studeren met faalangst is niet makkelijk. Menthe weet dit maar al te goed. Vooral momentopnames zijn voor haar lastig. Zwetend zit ze dan in het lokaal. Haar been tikt zenuwachtig tegen de stoelpoot aan. Het misselijke gevoel in haar maag wordt sterker wanneer haar docent het toetspapier onder haar neus schuift. ‘Jullie mogen beginnen’. Ze staart naar de letters, maar de woorden komen niet bij haar binnen. Ze kan maar aan één ding denken: ze moet dit halen. Menthes perfectionisme en faalangst gaan niet goed samen. Ze vertelt dat perfectionistisch zijn twee kanten heeft: het voordeel is dat ze altijd alles op orde heeft en altijd goed haar best doet. De keerzijde hiervan is dat de lat altijd een stukje hoger wordt gelegd, waardoor het nooit goed genoeg voelt. Dit gepaard met de angst om te falen, levert veel stress bij haar op. De druk is enorm.

Een derde van de studenten heeft last van psychisch gerelateerde klachten waaronder faalangst.

Bron: ISO (2019)

Examens

De periode van de eindexamens van de middelbare school is voor Menthe afzien. Ze slaapt slecht en is eigenlijk alleen maar aan het leren. Menthe beschrijft dat ze als puber al niet te genieten was en dat de stress voor haar examens haar geen goed deed. De ochtend voor haar eerste examen krijgt ze geen hap door haar keel. Ze is misselijk en begint al te zweten bij de gedachte van de met klapstoeltjes bezaaide gymzaal. Ze heeft examentraining gevolgd, vier weken lang op de donderdagmiddag. Er werd haar toen uitgelegd hoe de examenzaal er uit zou zien en waar ze kon gaan zitten, zodat het stresslevel op de dag zelf iets minder hoog zou liggen. Dat hielp niet.

Uit een onderzoek van het Centraal Bureau Statistiek (CBS) blijkt dat in 2021 ruim de helft van 12-25-jarige te hoge eisen stellen aan zichzelf. Bij tieners loopt dit op met de leeftijd. Duidelijk is dus dat Menthe niet de enige is. Uit een rapport van het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) uit 2019 bleek dat een derde van de ondervraagde studenten last heeft van psychisch gerelateerde klachten waaronder faalangst. Vijftien procent daarvan loopt kans op een burn-out. Volgens Menthe komt dit door de druk van buitenaf. Er kan en moet steeds meer waar jonge kinderen hier al vroeg mee geconfronteerd worden. Ook zit het gewoonweg in haar karakter. Ze erkent dat ze na de scheiding van haar ouders het gevoel kreeg dat ze anderen trots moest maken. Ze werd door haar thuissituatie gedwongen om op vroege leeftijd volwassen te worden. Dit had ook effect op haar schoolprestaties. Wanneer de docent iets uitlegde over voornaamwoorden en vervoegingen, was Menthe met haar gedachten heel ergens anders.

Meisjes hebben gemiddeld vaker last van faalangst dan jongens. Zij uiten dit ook makkelijker.

Bron: CBS (2022)

Nét niet

Haar eindexamens zitten erop. Moe loopt ze het schoolgebouw uit, hopend dat dit de laatste keer zou zijn. De studie verpleegkunde op het Landstede in Zwolle staat al op de planning. Na een rustgevende vakantie met haar moeder, komt in juni het langverwachte telefoontje. “Helaas Menthe, je hebt het niet gehaald.” De grond zakt onder haar voeten weg. Ze heeft het aan zien komen, maar de klap blijft hard. Het moet opnieuw.

Het wordt een herkansing wiskunde. De druk is hoog, ze heeft nog maar één kans. Als ze dit niet haalt, kan ze de studie verpleegkunde wel vergeten. Familie en vrienden geloven er heilig in dat ze het deze keer wel haalt, wat voor Menthe alleen nog maar meer stress oplevert. Ze moet dit nu ook echt gaan waarmaken.

Haar angsten worden werkelijkheid. Ze zakt voor de tweede keer. Een gevoel van frustratie en verdriet overweldigt haar. Ze heeft gefaald, althans, zo ziet zij dat. Die middag mag ze meteen langskomen op school. Haar wiskunde docent wacht haar op. Het is een oudere man en Menthe vond hem altijd heel aardig. Hij is betrokken, behulpzaam en nooit echt boos. Als je je huiswerk niet had gemaakt, moest je een liedje zingen in plaats van een briefje halen. Menthe kijkt samen met hem naar haar toets, hij legt uit dat als ze bij vraag vijf de komma één decimaal naar rechts had geschoven ze de toets wel had gehaald. Opnieuw zakt de grond onder haar voeten weg. Ze kan alleen maar huilen. De studie verpleegkunde, waar ze al heel lang van droomde, vliegt aan haar voorbij.

Nieuwe kans

Menthe erkent dat faalangst een mindset is. Het zit in haar hoofd. Ze werkt er momenteel hard aan om dit inzicht ook vast te houden, maar dat blijkt niet gemakkelijk. Een andere manier van toetsen zou voor haar een goede oplossing zijn geweest. Volgens Menthe zou een verslag of een presentatie ook een geldende toetsvorm moeten zijn. Op deze manier krijgt iedereen een gelijke kans.

Samen met haar moeder besluit ze langs te gaan bij het Landstede, de school waar ze het aankomende studiejaar zo graag wil beginnen. Ze gaan zitten in het kamertje waar Menthe ook haar toelatingsgesprek had. De man die haar toen heeft toegelaten, komt binnenwandelen. “Ah, Menthe, wat kan ik voor je doen?” Samen met haar moeder legt ze de situatie uit. Wanneer Menthe haar cijferlijst op tafel legt, valt haar faalangst goed te zien. Het verschil tussen haar gemiddelde en haar examencijfer scheelt vaak twee hele punten. Menthe is hardwerkend, gemotiveerd en ze weet goed wat ze wil. Het enige wat roet in het eten gooit, is haar faalangst. De man is begripvol en stelt Menthe gerust. Na intern overleg krijgt ze uiteindelijk een unieke kans. Ze mag verpleegkunde doen, mits ze een koppeltraject aangaat: mbo-4 verpleegkunde en een mbo-1 opleiding tegelijkertijd.

Zolang je nog geen 18 jaar bent, hoef je geen lesgeld te betalen.

Bron: Nibud (2022)

Hard werken loont

Voor anderhalf jaar moet Menthe 150 procent geven. Wanneer haar studiegenoten op de donderdag stagelopen, moet zij lessen volgen voor haar tweede opleiding. Haar stage moet dan maar op de zondag. Zo is Menthe zes dagen in de week met school bezig. Alleen de zaterdag is van haar. Het scheelt dat ze nog minderjarig is, dan hoeft ze in ieder geval geen studiegeld te betalen. Voor bijbaantjes heeft ze namelijk geen tijd.

Als minderjarige kan je geen studiefinanciering aanvragen, wel kan je een studentenreisproduct aanvragen.

Bron: Nibud (2022)

Haar mbo-1 opleiding haalt Menthe met vlag en wimpel. Ze mag verder met verpleegkunde. Een studie waar ze drie jaar later ook voor slaagt. Met haar wilskracht en passie heeft ze na veel tegenslagen toch haar doel bereikt. En ze is nog niet klaar. Haar perfectionisme en leergierigheid zorgen ervoor dat ze geen genoegen neemt met een mbo-diploma. Hbo Social Work op het Windesheim in Zwolle wordt haar tweede, of eigenlijk derde, opleiding. Menthe hoopt dat anderen, die net zoals zij faalangst hebben, inzien dat er meerdere wegen naar Rome leiden.

Leave a Reply

Your email address will not be published.