Wil jij weten hoe Zwolse studenten omgaan met eenzaamheid en welke oplossingen er zijn? Check dan Student in Zwolle, een samenwerking met De Stentor.
Waarom een gesprek met een wildvreemde supergezond is
Waarom een gesprek met een wildvreemde supergezond is

Waarom een gesprek met een wildvreemde supergezond is

Eenzaam op het station van Zwolle, bron: Nationale Beeldbank

ZWOLLE – Voer jij wel eens een gesprekje tijdens je treinreis? Of verkies je je telefoon boven sociaal contact met anderen? Juist wanneer je niet een heel groot sociaal netwerk hebt, kun je je heil vinden in contact met vreemden. En veel is daar niet voor nodig: een kort gesprekje kan al het gevoel van eenzaamheid wegnemen. En dat wegnemen van eenzaamheid is broodnodig.

Uit onderzoek in opdracht van het RIVM blijkt dat in 2021 zo’n 4 op de 5 studenten zich eenzaam voelde. Eén op de drie studenten gaf aan zich zelfs sterk eenzaam te voelen tijdens de coronacrisis. In september 2022 gaf 46% van de jongeren aan zich enigszins tot sterk eenzaam te voelen. De gevoelens van eenzaamheid nemen dus af, maar zijn nog altijd hoger dan voor de coronacrisis. In 2019 gaf 34,2 procent van de 15- tot 25-jarigen aan dat ze zich enigszins of sterk eenzaam voelen. Van de 25- tot 35-jarigen was dit 32,5%. Er is dus nog ruimte voor verbetering en een van die manieren is babbelen met vreemden.

De invloed van korte gesprekjes op eenzaamheid

Jolanda van Gerwe, oprichtster van de stichting Join Us, zag als pedagoge steeds vaker jongeren die weinig leeftijdsgenootjes zagen tijdens vakanties. Met Join Us wil ze het verschil maken voor deze eenzame jongeren en het thema op de politieke agenda zetten. Zij geeft aan dat een kort gesprekje voeren met iemand in de trein ontzettend goed werkt. “Het is supergezond voor je sociale ontwikkeling. Je hebt door het voeren van de korte gesprekjes het gevoel dat je niet alleen bent op de wereld.” Die korte gesprekjes kun je overigens ook prima in de kroeg, in de supermarkt of in de sportschool voeren.

Medeauteur van het boek ‘Smalltalk Survival’ Liz Luyben geeft aan dat er in de trein heel veel te winnen is op het gebied van sociaal contact. In het boek, dat ze samen met Iris Posthouwer schreef, lees je over Luyben haar strijd met smalltalk. Luyben wilde namelijk beter worden in de korte gesprekjes, en dat is gelukt. “Het is allemaal oefenen. Ik was in het begin ook helemaal niet handig in het voeren van gesprekjes. Je kunt het echt leren door te doen.”

Mensen zitten op je te wachten

Het pijnpunt zit hem er vaak in dat we denken dat een ander niet op ons zit te wachten. Luyben: “Maar als je eenmaal denkt: ik zou graag wat meer met mensen willen praten, doe het vooral. Bijna iedereen vindt het leuk! Ik heb echt nog nooit gehad dat iemand zei: “Hou je smoel, man!” Dat zeggen ze echt niet. Op z’n aller-allerergst zeggen ze misschien: “Aha”, om vervolgens weer in hun schermpje te duiken. Dat is het meest vervelende wat ik ooit heb meegemaakt. En daar kom je overheen. De meeste mensen zijn juist opgelucht dat ze iets kunnen zeggen over het weer, voetbal of het nieuws.” Van Gerwe is van mening dat we het sociale contact ook een beetje verleerd zijn: “Tegenwoordig hebben we heel weinig rustmomenten. Die telefoon pakken we maar als we niks te doen hebben.” 

Wat zegt de wetenschap?

Ook uit onderzoek van Britse wetenschappers uitgevoerd in 2018 blijkt dat sociaal contact via internet in veel gevallen een vlucht is voor sociaal contact in het echte leven. De onderzoekers stellen dat internetgebruik positief kan zijn voor sociaal contact. Tenzij je hiermee uit de sociale wereld ontsnapt en je je onttrekt aan de ‘sociale pijn’ van een gesprek. Dan nemen eenzaamheidsgevoelens juist toe. 

Uit een Amerikaans onderzoek, uitgevoerd in 2022, blijkt dat herhaalde ervaring met praten met onbekenden de angst hiervoor weg kan nemen. Je wordt er dus niet alleen minder eenzaam van, maar het maakt je ook meer vaardig in het voeren van gesprekjes met onbekenden. Daarnaast neemt ook je zelfvertrouwen toe. 

Luyben vertelde al dat mensen juist wél zitten te wachten op een gesprek. Het zorgt juist voor een goed gevoel. Dat concludeerde de Nederlandse onderzoekster Dagmar van de Schraaf (2018). Dat komt er dus eigenlijk op neer dat we tegen onszelf vertellen dat we geen sociaal contact willen, terwijl we er wel blijer van worden. In gesprek met Nederlandse treinreizigers wilde Van de Schraaf weten of mensen het plezier vinden om in gesprek te gaan. Reizigers gaven aan dat ze hier geen problemen mee hebben, maar dat ze vaak zelf geen gesprek starten omdat ze nog wat af moeten maken, of niet weten waarover ze moeten praten.

Appen op het station, bron: Unsplash, Daria Nepriakhina

Een voorbeeld van smalltalk

In de trein van Zwolle naar Leeuwarden zitten Hanna en Noah. Hun schooldag zit erop. De trein is ontzettend vol. Tegenover elkaar nemen ze plaats en ze zitten gezellig met elkaar te praten. “Mag ik hier zitten?”, vraagt een man van rond de 50. “Ja, gezellig, neem plaats”, antwoordt Hanna op zijn vraag. De man neemt plaats naast Noah. “De zon is fel”, zegt Hanna knijpend met haar ogen. “Joh, als de trein straks de bocht om is, heb je er geen last meer van”, verzekert de man haar. Daarna blijven ze praten over de rijp op de weilanden, de mooie zon en de kou. Totdat de man opstaat. “Hartstikke gezellig om met jullie te praten, maar ik moet er nu vandoor! Een fijne dag toegewenst.”

Noah en Hanna vertellen dat een gesprekje met onbekenden voor hun dagelijkse kost is. “Ik maak heel snel een praatje met iemand”, vertelt Hanna. Noah gaat vaak mee in een gesprek dat Hanna voert. Zelf zegt ze niet zo snel een gesprek te starten met een onbekende. Hanna ziet dagelijks dat mensen in de trein niet met elkaar praten. “Ik vind dat we dat wel wat meer mogen doen, het is hartstikke leuk om even een gesprekje te hebben. Ik snap wel dat niet iedereen daar altijd zin in heeft. Soms heb je geen fijne dag gehad en dan wil je even rusten. Maar het mag wel wat meer gedaan worden.”

Smalltalk kun je inzetten in de trein, maar ook op het station, in de supermarkt, de kroeg, de lift, het bushokje of op straat. Het kan jouw dag en de dag van een ander maken. Daarnaast maakt het je beter in sociaal contact en voel je je meer verbonden met de wereld en met jezelf. Redenen genoeg om eens uit de telefoon te komen en echte sociale interactie op te zoeken.


5 tips over hoe je een vreemde aan kunt spreken

Volgens Smalltalk Survival

1. Je kunt beginnen met een praatje bij de kassa van de supermarkt, als je de trein te spannend vindt. Vraag de kassamedewerker bijvoorbeeld of het een drukke dag is. Het is een heel kort contact. Mocht het faliekant mis gaan, dan kun je afrekenen en de winkel verlaten.

2. Begin met een eerste zetje. Geef een compliment over schoenen, praat over het weer of vraag of de persoon een leuke dag voor de boeg heeft. In de trein kun je ook vragen waar iemand naartoe gaat. Weet je echt niet waarover je moet beginnen? Kijk naar de omgeving, zoals de lange rij voor de kassa of de drukte in de sportschool.

3. Stel een vraag. Mensen zijn bereid om je te helpen. Vraag bijvoorbeeld naar een must-see in deze stad, of waar je het toilet kunt vinden. 

4. Ben je alleen op een feestje? Vraag of de gastheer of gastvrouw je aan een aantal mensen voor wil stellen. Hij of zij kent jou waarschijnlijk wel en ook alle anderen, en wil je graag helpen om je op je gemak te stellen.

5. Stel open vragen die ook daadwerkelijk uitnodigend zijn. Op de vraag: “Hoe gaat het met je?” krijg je in negen van de tien keren het antwoord: “Goed, met jou?”. Stel in plaats daarvan bijvoorbeeld: “Waar kijk je naar uit deze week?” of: “Hoe is je dag tot nu toe?”. Gegarandeerd dat dit interessante gesprekken oplevert!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *